کارکرد معنابخشی به رنج در آموزه‌های اسلامی و پیامدهای آن برای سلامت روان: نگاهی تطبیقی به معنویت‌های نوظهور
کد مقاله : 1537-QURANPSY
نویسندگان
زهرا اصغری *
دانشجوی ارشد علوم قرآن وحدیث
چکیده مقاله
رنج از تجربه‌های اجتناب‌ناپذیر زندگی انسان است که می‌تواند شناخت، هیجان، اهداف و بهزیستی روان‌شناختی او را تحت تأثیر قرار دهد؛ بااین‌حال، پیامدهای روان‌شناختی رنج تنها به ماهیت و شدت آن وابسته نیست، بلکه نحوه تفسیر و معنابخشی به آن نیز نقش مهمی دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین کارکرد معنابخشی به رنج در آموزه‌های اسلامی، مقایسه آن با برخی مؤلفه‌های معنویت‌های نوظهور و بررسی پیامدهای آن برای سلامت روان انجام شده است. این پژوهش از نوع مروری ـ تحلیلی و با رویکرد تطبیقی است و با بررسی و تحلیل منابع مرتبط در حوزه روان‌شناسی معنا، آموزه‌های اسلامی و معنویت‌های نوظهور انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که معنابخشی می‌تواند به‌عنوان سازوکاری واسطه‌ای، نحوه ارزیابی رنج و شیوه مواجهه با آن را تحت تأثیر قرار دهد و در صورت برخورداری از انسجام و کارآمدی، زمینه‌ساز کاهش پریشانی، افزایش امید، تاب‌آوری و رشد روان‌شناختی شود. در چارچوب اسلامی، رنج در مفاهیمی مانند ابتلاء، حکمت الهی، هدفمندی زندگی و معاد معنا می‌یابد و از طریق مؤلفه‌هایی همچون صبر، توکل، امید، شکر و عمل صالح تفسیر و مدیریت می‌شود. در برخی معنویت‌های نوظهور نیز رنج از طریق مفاهیمی مانند خودشناسی، تحول درونی و رشد معنوی بازتفسیر می‌شود، اما منبع و افق معنا در آنها متفاوت است. در مجموع، تفاوت اساسی این دو چارچوب در منبع، محتوای معنا، غایت زندگی و شیوه مواجهه با رنج است و کیفیت و انسجام نظام معنایی می‌تواند بر ارتباط تجربه رنج با سلامت روان اثرگذار باشد.
کلیدواژه ها
رنج، آموزه های اسلامی، معنویت های نوظهور، سلامت روان
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر