تاب‌آوری روان‌شناختی در شرایط بحران: مرور توصیفی شواهد علمی و تبیین مؤلفه‌های آن از منظر قرآن و روان‌شناسی اسلامی
کد مقاله : 1549-QURANPSY
نویسندگان
زهرا چابکی نژاد *1، ماریا رحمانی2
1دکترای مشاوره خانواده، استادیار دانشکده علوم انسانی، دانشکده حضرت نرجس، دانشگاه ولی عصر (ع) رفسنجان،ایران
2دانشجوی کارشناسی روان‌شناسی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان، رفسنجان،ایران
چکیده مقاله
چکیده
شرایط بحران می‌تواند سلامت روان و سازگاری افراد را تحت تأثیر قرار دهد و تاب‌آوری روان‌شناختی در مواجهه با این شرایط اهمیت دارد. این پژوهش با هدف تبیین مؤلفه‌های تاب‌آوری روان‌شناختی در شرایط بحران و بررسی هم‌پوشانی این مؤلفه‌ها با آموزه‌های قرآن کریم و دیدگاه‌های روان‌شناسی اسلامی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع مرور توصیفی است و در آن مطالعات مرتبط با تاب‌آوری روان‌شناختی، سلامت روان و مؤلفه‌های مؤثر بر تاب‌آوری در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Google Scholar، SID، Magiran و Civilica بررسی شدند. همچنین، مفاهیم مرتبط با تاب‌آوری در قرآن کریم و منابع روان‌شناسی اسلامی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. یافته‌ها نشان دادند که تنظیم هیجان، خودکارآمدی، خوش‌بینی، انعطاف‌پذیری شناختی، حل مسئله، حمایت اجتماعی و معنای زندگی از مهم‌ترین مؤلفه‌های روان‌شناختی مرتبط با تاب‌آوری هستند. در آموزه‌های قرآن کریم و روان‌شناسی اسلامی نیز صبر، توکل، امید و ایمان از مؤلفه‌های مهم در مواجهه با شرایط دشوار و تقویت تاب‌آوری به شمار می‌روند. همچنین، میان برخی مؤلفه‌های روان‌شناختی و اسلامی، از جمله صبر و تنظیم هیجان، توکل و خودکارآمدی و امید و خوش‌بینی، هم‌پوشانی مفهومی و کارکردی مشاهده شد؛ هرچند این مفاهیم از نظر مبانی نظری و معنایی کاملاً معادل یکدیگر نیستند. در نتیجه، تلفیق یافته‌های روان‌شناسی معاصر با آموزه‌های قرآن کریم و روان‌شناسی اسلامی می‌تواند به ارائه چارچوبی جامع‌تر برای تبیین تاب‌آوری روان‌شناختی و تقویت سلامت روان و سازگاری افراد در شرایط بحران کمک کند.
کلیدواژه ها
واژگان کلیدی: تاب‌آوری روان‌شناختی، بحران، سلامت روان، قرآن کریم، روان‌شناسی اسلامی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر