خوانش امیدآفرینی درقرآن کریم با نگاهی به اشعار حافظ شیراز
کد مقاله : 1552-QURANPSY
نویسندگان
احمد لامعی گیو1، سمیه اقبالی نسب *2
1دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بیرجند
2ندارم
چکیده مقاله
امید، یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم قرآنی است که در سراسر آثار ادبی، به‌ویژه در دیوان اشعار حافظ، بازتاب گسترده‌ای یافته است. حافظ شاعر غزل‌سرای مشهور ادبیات فارسی، با بهره‌گیری از مفاهیم انسان‌ساز قرآن از جمله امیدآفرینی، توانسته است بسیاری از جلوه‌های متعالی قرآن را ملموس و عینی نماید. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای، به بررسی جلوه‌های امیدآفرینی در دیوان حافظ و پیوند آن با مضامین قرآنی می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که حافظ چگونه از داستان‌های قرآنی، مفاهیم توحیدی و آموزه‌های اسلامی برای ایجاد و تقویت امید در مخاطب بهره گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حافظ با استفاده از تلمیحات قرآنی چون داستان یوسف، نوح، موسی و عیسی (علیهم‌السلام)، و با به‌کارگیری ساختارهای بلاغی مانند تکرار، تضاد و استعاره، امیدی عقلانی و متعادل را در برابر یأس و ناامیدی ترسیم می‌کند. امید در نگاه حافظ نه خوش‌بینی ساده‌لوحانه، بلکه آگاهی از سنت‌های الهی، توکل بر تدبیر خداوند و پذیرش گذرای بودن سختی‌هاست. این پژوهش می‌تواند الگویی برای مطالعات میان‌رشته‌ای میان تفسیر ابعاد مختلف قرآن از جمله حوزۀ روان‌شناسی و ادبیات فارسی فراهم آورد.
کلیدواژه ها
امیدآفرینی، حافظ، قرآن، ادبیات فارسی، تلمیح، توکل، غزل.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر