| از تاب‌آوری تا استقامت: مطالعه تطبیقی مقاومت روان‌شناختی در نظریه‌های معاصر و قرآن کریم |
| کد مقاله : 1553-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
فاطمه نیکو *1، زهرا علیزاده بیرجندی2، بهناز سمائی1، محدثه هاشم زاده1، فاطمه زهرا مصحف3 1کارشناسی ارشد روانشناسی 2استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه بین المللی امام رضا (علیه السلام)، مشهد، ایران 3دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی |
| چکیده مقاله |
| مقاومت روان‌شناختی در مواجهه با بحران‌هایی همچون جنگ، نااطمینانی، فشارهای اقتصادی و گسست‌های اجتماعی، از موضوعات مهم در مطالعه سازگاری و سلامت روان به شمار می‌رود. با وجود گسترش پژوهش‌ها درباره تاب‌آوری، مقابله، سرسختی و معنای زندگی، ابعاد معنوی و دینی مقاومت و ارتباط آن‌ها با نظریه‌های معاصر روانشناسی نیازمند بررسی و صورت‌بندی مفهومی بیشتری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مفهوم مقاومت روان‌شناختی و تحلیل تطبیقی آن با نظریه‌های معاصر روانشناسی و آموزه‌های قرآن کریم انجام شده است. این مطالعه با رویکرد مروری ـ تحلیلی و تطبیقی و بر پایه بررسی منابع روان‌شناختی، آیات قرآن کریم و منابع تفسیری صورت گرفته است. تحلیل انجام‌شده نشان می‌دهد که مقاومت روان‌شناختی را می‌توان چارچوبی چندسطحی دانست که ابعاد فردی، بین‌فردی، اجتماعی و معنوی را دربرمی‌گیرد و با مفاهیمی مانند تاب‌آوری، سرسختی، معنای زندگی، سازگاری و راهبردهای مقابله ارتباط دارد. در آموزه‌های قرآنی نیز مفاهیمی همچون صبر، استقامت، توکل، سکینه، رجاء و اخوت، ظرفیت‌هایی برای مواجهه با رنج، حفظ جهت‌گیری معنایی و استمرار در مسیر زندگی فراهم می‌کنند. مقایسه این دو حوزه، ضمن آشکار ساختن برخی هم‌پوشانی‌های کارکردی، تفاوت آن‌ها را در مبنای معنا، جهت‌گیری ارزشی و غایت مقاومت نشان می‌دهد. بر این اساس، پژوهش حاضر چارچوبی مفهومی و پیشنهادی برای فهم تعامل منابع روان‌شناختی، اجتماعی و معنوی در فرایند مقاومت ارائه می‌کند که می‌تواند زمینه‌ای برای مطالعات تجربی آینده و بررسی امکان طراحی مداخلات روان‌شناختی متناسب با زمینه‌های فرهنگی و دینی فراهم سازد. |
| کلیدواژه ها |
| مقاومت روان‌شناختی، تاب‌آوری، صبر، استقامت، قرآن کریم |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
