الگو قرانی امیدجمعی برای بازسازی پس از بحران
کد مقاله : 1563-QURANPSY
نویسندگان
ریحانه لطفی *
دانشگاه امام رضا_دانشگاه شهید مطهری
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تدوین و تبیین الگوی قرآنی امید جمعی به عنوان چارچوبی مفهومی و راهبردی برای بازیابی، تاب‌آوری و بازسازی جوامع در دوران پس از بحران انجام شده است. تمرکز اصلی بر گذر از رویکردهای آسیب‌شناختی و بوروکراتیک به سمت فعال‌سازی سرمایه‌های هویتی و معنوی در بستر آموزه‌های وحیانی است.
این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون و توصیفی-تحلیلی سامان یافته است. داده‌های متنی برگرفته از آیات ناظر بر ابتلا، صبر، نصرت، استخلاف و اخوت استخراج شده و با ادبیات نظری حوزه روان‌شناسی سلامت، تاب‌آوری اجتماعی و حکمرانی امید در سال‌های اخیر تطبیق داده شدند.
یافته‌های تحلیل نشان داد که الگوی قرآنی امید جمعی متشکل از سه مؤلفه بنیادین است: نخست، عاملیت ایمانی مبتنی بر اصل استخلاف و مسئولیت‌محوری فعال در برابر انفعال روانی؛ دوم، همبستگی اجتماعی و تولید سرمایه نمادین از طریق اخوت، ایثار و اشتراک تجارب رنج؛ و سوم، افق‌گشایی آینده‌نگرانه متکی بر وعده‌های قطعی نصرت و تحول احوال انسانی. این مؤلفه‌ها بحران را از موقعیتی صرفاً تهدیدآمیز به بستری برای بازآفرینی هنجاری و ارتقای همبستگی مدنی تبدیل می‌سازند.
الگوی قرآنی امید جمعی چارچوبی پویا برای سیاست‌گذاری فرهنگی و مدیریت بحران ارائه می‌دهد که طی آن جامعه به جای فرورفتن در گرداب درماندگی آموخته‌شده، به نیروی مولد تاب‌آوری و نوسازی تبدیل می‌شود. به‌کارگیری این الگو توسط نهادهای حمایتی و حاکمیتی، مستلزم بازنگری در روایت‌گری بحران، تمرکز بر توانمندی‌های بومی و انتقال عاملیت به شبکه پیوندهای مردمی است.
کلیدواژه ها
کلیدواژه‌ها: امید جمعی، الگوی قرآنی، بازسازی پس از بحران، تاب‌آوری اجتماعی، حکمرانی امید، عاملیت ایمانی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر