| مولفه‌های روان‌شناختی گرایش به دین‌گریزی در جوامع دینی: بارویکرد مطالعه فراترکیب" |
| کد مقاله : 1581-QURANPSY |
| نویسندگان |
|
محمد موسی محمدی * موسسه دین پژوهی التوحید |
| چکیده مقاله |
| چکیده پدیده دین‌گریزی در جوامع دینی به عنوان چالشی روان‌شناختی و فرهنگی، نیازمند بررسی عمیق عوامل مؤثر بر آن است. هدف این پژوهش، شناسایی، طبقه‌بندی و تبیین مولفه‌های روان‌شناختی گرایش به دین‌گریزی در چنین جوامعی است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش فراترکیب به شیوه سندلوسکی و باروسو انجام شد. منابع پژوهش شامل مطالعات علمی معتبر داخلی و خارجی بود که پس از غربالگری نظام‌مند، ۲5 مطالعه کیفی با کیفیت بالا انتخاب گردید. فرایند تحلیل در هفت مرحله شامل تنظیم سؤال پژوهش، بررسی متون، جستجو و انتخاب مقالات، استخراج اطلاعات، تجزیه و تحلیل و ترکیب یافته‌های کیفی، کنترل کیفیت و ارائه نتایج اجرا شد. در این فرایند، از کدگذاری باز، محوری و انتخابی برای استخراج و یکپارچه‌سازی مضامین استفاده گردید. یافته‌های اصلی نشان داد که مولفه‌های روان‌شناختی مؤثر بر دین‌گریزی در ابعاد فردی (مانند تضاد شناختی، بحران هویتی و رنج عاطفی)، اجتماعی-فرهنگی (مانند تأثیر رسانه‌ها و فشارهای خانوادگی)، تاریخی و اقتصادی طبقه‌بندی می‌شوند و این عوامل در تعامل با یکدیگر، فرایندهایی همچون تردید فکری و دگرگونی اعتقادی را شکل می‌دهند. درنتیجه، پژوهش‌الگویی‌چندبعدی ارائه می‌دهد که می‌تواند مبنایی برای طراحی مداخلات روان‌شناختی و فرهنگی در جهت تقویت انسجام دینی و پیشگیری از گرایش‌های دین گریزی در جوامع دینی فراهم آورد. |
| کلیدواژه ها |
| دین‌گریزی، الحاد، روانشناسی دین، تحلیل روان‌شناختی، جوامع دینی |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط |
